Дар Тоҷикистон ҳоло мавсими ҷамъоварии хурмо, яке аз маъруфтарин меваҳои кишвар оғоз гардидааст. Соли ҷорӣ, бино ба иттилои масъулони соҳаи кишоварзӣ, деҳқонон умедвор ҳастанд, ки аз боғҳои хурмо ҳосили фаровон мегиранд.

Хурмои сурхранг, ки онро сокинон “меваи офтобӣ” меноманд, бо ранги нурафшони худ ба ёдоварии шуоъҳои офтоб меояд. Боғҳои Вахшу Ҳисор барои замини серҳосил ва иқлими мусоидашон маълум ҳастанд, ки хурмо дар он ҷо беҳтарин сифатро дорад.

Яке аз соҳибони боғи хурмо дар суҳбат бо расонаҳо мегӯяд, ки боғи ӯ дорои панҷ навъ хурмо мебошад ва ӯ бо муҳаббат ва дақиқӣ ҳосилро ҷамъ мекунад. Ӯ таъкид мекунад, ки хурмо ба обёрии мунтазам ниёз дорад, вагарна баргҳо мепаранд ва меваҳо ноком мешаванд. Ба гуфтаи ӯ, навъҳои королков ва шоколадӣ аз ҳама бештар дар бозор талабот доранд.

Ин деҳқони тоҷик ҳамчунин, нархи хурмо дар бозорро пешгӯӣ мекунад. Ӯ мегӯяд, ки мева ба фурӯшандагони калон бо нархи 2, 5 сомонӣ дар як килограмм фурӯхта мешавад ва дар бозоро ба 5 сомонӣ мерасад.

Тоҷикистон бо навъҳои мухталифи хурмояш шинохта шудааст. Аз ҷумла, навъҳои Зенҷи мару, Шоҳона, Шарқӣ, Вахш ва Королков маълум мебошанд. Ин намуд барои истеъмоли тоза, интиқол ва коркарди иловагӣ мувофиқ мебошад.

Хурмо  на фақат лазиз, балки барои тандурустӣ фоидаовар ҳам мебошад. Дар шароити мусоид дарахтони хурмо метавонанд то 500 сол умр кунанд. Хурмо дорои витаминҳо ва микроэлементҳо буда, дар бозорҳои дохиливу хориҷӣ талабот дорад.

Тибқи иттилои коршиносон, дар соли 2023 дар ҷаҳон тақрибан 5 миллион тонна хурмо истеҳсол шудааст. Қитъаҳои пешсафи истеҳсолкунанда, аз ҷумла Чин, Кореяи Ҷанубӣ, Озарбойҷон, Ҷопон ва Бразилия мебошанд. Бо вуҷуди миқдори маҳдуди истеҳсол дар Тоҷикистон маъруфияти хурмо дар бозорҳои маҳаллӣ ва байналмилалӣ ба таври назаррас афзудааст.

Ба гуфтаи мутахассисон бозори ҷаҳонии хурмо то соли 2028 бо суръат 6 фоиз афзоиш хоҳад ёфт ва арзиши он аз 840 ҳазор доллар дар соли 2023 ба 1, 13 миллиард доллар хоҳад расид.

Ҳоло Испания, Озарбойҷон ва Ӯзбекистон аз кишварҳои пешсафи содиркунандагони хурмо мебошанд. Аслан, афзоиши содирот ба баланд будани нархи хурмо дар кишварҳои воридкунанда вобаста мебошад. Масалан, дар Олмон ва ИМА, ки истеҳсоли хурмо маҳдуд  ё нест, талабот ба ин мева баланд мебошад.

Dialog.tj