17 Ноябр 2026,
сешанбе, 12:31, Душанбе
18.08.2026 09:43

Кишварҳои Осиёи Марказӣ вобастагии энергетикӣ аз Русияро коҳиш медиҳанд

Ҳамлаҳои Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия ва коҳиши содироти маҳсулоти нафтӣ ба тағйирот дар бозори энергетикии Осиёи Марказӣ мусоидат мекунанд. Бархе кишварҳои минтақа талош доранд манбаъҳои таъминоти сӯзишвориро гуногун кунанд ва вобастагии худро аз Русия коҳиш диҳанд.

Ба навиштаи “Евразия нет” (Eurasianet), маҳдуд шудани содироти сӯзишворӣ аз Русия барои кишварҳое, ки солҳои зиёд ба маҳсулоти нафтии ин кишвар такя мекарданд, зарурати пайдо кардани роҳҳои алтернативиро бештар кардааст.

Қирғизистон ба ҷустуҷӯи манбаъҳои нав рафт

То соли ҷорӣ Қирғизистон ва Тоҷикистон қисми зиёди сӯзишвории худро аз Русия ворид мекарданд. Аммо дар охири моҳи июл Маскав ба Бишкек барои то охири сол танҳо тақрибан нисфи ҳаҷми дархостшудаи сӯзишвориро пешниҳод кардааст. Ин миқдор тақрибан 100 ҳазор тонна дар як моҳ арзёбӣ мешавад.

Қирғизистон дар ҷавоб бо Ӯзбекистон ва Қазоқистон барои таъмини сӯзишворӣ ба созиш расида, ҳамзамон аз Беларус ва Чин низ маҳсулоти нафтӣ ворид мекунад. Бишкек бо Туркия ва кишварҳои Иттиҳоди Аврупо низ дар ин масъала музокира дорад.

Дар баробари ин, Қирғизистон сохтмони корхонаи коркарди нафтро суръат бахшидааст. Иқтидори тарҳрезишудаи он 450 ҳазор тонна дар як сол буда, эҳтимол дорад корхона то охири соли 2026 ба фаъолият оғоз кунад. Дар ин сурат он метавонад тақрибан чоряки талаботи солонаи кишварро таъмин намояд.

Тоҷикистон воридоти алтернативиро зиёд кард

Тоҷикистон низ ҳаҷми воридоти сӯзишворӣ аз кишварҳои дигари минтақа зиёд кардааст.

Тибқи маълумоти овардашуда, моҳи июл воридоти маҳсулоти нафтӣ аз Туркманистон, Ӯзбекистон ва Қазоқистон се баробар афзоиш ёфта, ба 34 ҳазор тонна расидааст. Ҳамзамон, ҳаҷми воридоти бензин аз Русия тақрибан ду баробар коҳиш ёфтааст.

Далер Ҷумъа, вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон бо як ҳайат ба Эрон сафар намуда, масъалаи интиқоли нафти хом аз Эрон ба Тоҷикистонро мавриди арзёбӣ қарор дод. Ҷонибҳо ба ташкили ҳайати корӣ, таҳқиқоти коршиносӣ ва таҳияи лоиҳаи созишномаи умумӣ ба созиш расиданд. Тоҷикистон бо ҳимояти Чин як корхонаи бузурги коркарди нафтро ифтитоҳ кард ва бар асоси барнома он бо ворид кардани нафти хом аз кишварҳои содиркунандаи нафт иқтидори истеҳсоли сӯзишвории Тоҷикистонро пурра хоҳад кард.

Ӯзбекистон истеҳсолро зиёд мекунад

Ӯзбекистон нисбат ба Қирғизистон ва Тоҷикистон ба сӯзишвории Русия камтар вобаста аст. Истеҳсоли дохилии маҳсулоти нафтӣ дар кишвар то 100 ҳазор тонна дар як моҳ мерасад ва тақрибан 60 дарсади талаботи дохилиро таъмин мекунад.

Бо вуҷуди ин, Тошканд барои боқимондаи талабот манбаъҳои нав меҷӯяд. Аз ҷумла, имкони воридот аз Гурҷистон, Ироқ ва дигар кишварҳо баррасӣ мешавад.

Ӯзбекистон ҳамзамон корҳои ҷустуҷӯии геологиро тақвият медиҳад. Дар ин замина, кишвар қасд дорад бо ширкати амрикоии “SLB”, ки қаблан бо номи “Schlumberger” маъруф буд, маркази коркарди маълумоти сейсмикӣ таъсис диҳад.

Афзоиши босуръати талабот ба сӯзишвории ҳавопаймоӣ низ барои Тошканд мушкили нав шудааст. Афзоиши парвозҳои транзитӣ дар шароити таҳримҳо алайҳи Русия талабот ба ин навъи сӯзишвориро боло бурдааст.

Қазоқистон ва Туркманистон мавқеи устувортар доранд

Қазоқистон ва Туркманистон аз ҷумлаи кишварҳои минтақа мебошанд, ки ниёзҳои худро ба маҳсулоти нафтӣ асосан аз ҳисоби истеҳсоли дохилӣ таъмин мекунанд ва ҳатто ба кишварҳои ҳамсоя содирот доранд.

Таҳлилгарон бар ин назаранд, ки агар ҷанг дар Украина идома ёбад ва маҳдудиятҳо дар содироти сӯзишвории Русия дарозмуддат шаванд, занҷирҳои нави таъминот дар Осиёи Марказӣ метавонанд устувортар шаванд.

Ин раванд эҳтимол дорад мавқеи Русияро дар бозори анъанавии сӯзишвории минтақа тадриҷан коҳиш диҳад.

Ҳамзамон, музокироти эҳтимолии Маскав бо Остона дар бораи коркарди нафти Русия дар корхонаҳои Қазоқистон низ метавонад аз мушкилоти соҳаи коркарди нафт дар Русия дарак диҳад. Тибқи гузоришҳо, чунин тарҳ метавонад ба ҳифзи маҳсулоти нафтӣ аз ҳамлаҳо мусоидат кунад, аммо дар айни замон даромади Русияро коҳиш хоҳад дод.

Dialog.tj

Хатти хабарҳо

17.11.2026 10:58

Тими футболи Тоҷикистон барои ба даст овардани Ҷоми шоҳ бо тими Тайланд рақобат мекунад

Мунтахаби Тоҷикистон рӯзи 17-уми ноябр дар бозии ниҳоии мусобиқаи байналмилалии “Ҷоми шоҳ” (King’s Cup) бо тими миллии Тайланд рақобат мекунад. Вохӯрӣ дар варзишгоҳи музофотии Сисакети Тайланд, соати 19:30 ба вақти маҳаллӣ (17:30 ба вақти Душанбе) оғоз мешавад.
17.11.2026 10:51

Як мақоми олирутбаи ВКХ-и Амрико рӯзҳои оянда ба Тоҷикистон сафар мекунад

Муовини котиби давлатии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Кристофер Ландау дар доираи сафари минтақавӣ аз 16 то 24-уми ноябр ба Тоҷикистон, Туркия ва Туркманистон сафар мекунад. Дар Душанбе ӯ бо мақомоти баландпояи Тоҷикистон ва намояндагони бахши хусусӣ мулоқот карда, густариши ҳамкориҳои дуҷонибаро баррасӣ мекунад.
17.11.2026 09:44

Путин баъди дидор бо Трамп ва Ҷинпин рӯзҳои 18 ва 19-уми ноябр ба Душанбе меояд

Президенти Федератсияи Русия Владимир Путин баъди дидор бо Доналд Трамп, президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Си Ҷинпин, роҳбари Ҷумҳурии мардумии Чин дар Чин бо сафари расмӣ рӯзҳои 18 ва 19-уми ноябр ба шаҳри Душанбе меояд.
17.11.2026 09:24

Сироҷиддин Муҳриддин ва Муҳаммад Исҳоқ Дор масъалаҳои тиҷорат ва энергетикаро баррасӣ карданд

Вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон Сироҷиддин Муҳриддин рӯзи 16-уми ноябр дар ҳошияи Иҷлоси 30-юми Шурои вазирони корҳои хориҷии Созмони ҳамкории иқтисодӣ (СҲИ) бо вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Покистон Муҳаммад Исҳоқ Дор мулоқот кард.
17.11.2026 09:19

Даври ниҳоии озмуни ҷумҳуриявии «Доирабазм» доир мегардад

Тибқи иттилои маркази матбуоти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар даҳаи сеюми моҳи ноябр дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев даври ниҳоии озмуни ҷумҳуриявии созҳои зарбӣ «Доирабазм» баргузор мегардад.
17.11.2026 09:18

Сироҷиддин Муҳриддин таҳкими ҳамкориҳои кишварҳои узви СҲИ-ро амри зарурӣ донист

16-уми ноябр вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон Сироҷидин Муҳриддин дар 30-умин ҷаласаи Шурои вазирони корҳои хориҷии кишварҳои узви Созмони ҳамкории иқтисодӣ (СҲИ) иштирок намуд.
17.11.2026 09:17

Тоҷикистону Қазоқистон ҳамкориҳои дуҷониба дар самти ҳифзи муҳити зистро муҳокима карданд

Дар ҳошияи Конфронси 31-уми тарафҳои Конвенсияи қолабии Созмони Милали Муттаҳид оид ба тағйирёбии иқлим (COP31) раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Баҳодур Шерализода бо вазири экология ва захираҳои табиии Ҷумҳурии Қазоқистон Алибек Куантиров мулоқот намуд.
16.11.2026 13:48

Трамп, Путин ва Ҷинпин дар дидори таърихӣ дар Чин баҳси атомӣ ва Украинаро ҳал мекунанд?

Қарор аст раҳбарони Иёлоти Муттаҳида, Русия ва Чин ҳафтаи оянда дар шаҳри Шэнҷени Чин мулоқот кунанд. Ин нишаст, ки метавонад ба яке аз рӯйдодҳои муҳимми дипломатии солҳои охир табдил ёбад, дар ҳоле баргузор мешавад, ки се кишвар дар мавриди масъалаҳои калидии байналмилалӣ мавқеъҳои гуногун доранд.
16.11.2026 13:40

Масъалаи иштироки ҳунармандони Тоҷикистон дар чорабиниҳои байналмилалӣ баррасӣ гардид

Имрӯз, 16-уми ноябр вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Матлубахон Сатториён бо намояндагони Шӯрои ҷаҳонии ҳунармандӣ ва Бозори байналмилалии ҳунарҳои мардумии Санта-Фе вохӯрӣ намуд.
16.11.2026 13:37

Чаҳор кишвар аз Исроил хостанд, ки ба вуруди кумакҳои башардӯстона ба Ғазза иҷозат диҳад

Вазирони корҳои хориҷии Австралия, Канада, Британияи Кабир ва Италия дар як изҳороти муштарак аз Исроил даъват карданд, ки барои ворид шудани кумакҳои башардӯстона ба навори Ғазза иҷозат диҳад.