20 Ноябр 2026,
ҷумъа, 12:43, Душанбе
26.08.2025 09:21

“Қасидаи Одам, Одамият ва Одамгарӣ”. Китоби нави Абдулҳамид Самад нашр шуд

Қиссаи мустанади Нависандаи халқии Тоҷикистон Абдулҳамид Самад бо номи “Шамъе афрӯзандаи чароғҳо”, ки аз рӯзгори печида ва пайраҳаи эҷодии нависандаи тозаҷӯву навпардоз Пӯлод Толис ҳикоят мекунад, дар нашриёти “Рушди маориф” ба миқдори 1000 нусха аз чоп баромад.

Муаллиф дар пешгуфтори асараш сабаби таълифи қиссаи мазкурро чунин шарҳ додааст:  “Нияти иншои ин қиссаи мустанадро солҳо дар дил доштам, вале пурсиши сарипоии сухангӯйи шинохтаи ТВ ва радио дар дилам онро боз ангехт. Вай дар омади гап баногоҳ пурсид: – Толис аз Самарқанд буд? Банда андешидам, ки агар журналисти миёнаумри ба қавле ҳамадон зодгоҳи нависандаи некному овозадор, вале сарнавишташ пуршебу фароз ва фоҷиавиро надонад, ба осори рангини ӯ ошно ҳам нест. Мебояд шахсият, роҳи эҷодии Толисро, ки симои дурахшони тозакорӣ ва дигарсозии маърифатии насри муосири тоҷик дар охири солҳои 50 ва оғози солҳои 60-и асри бист мебошад, ба хонанда шиносонд”.

Абдулҳамид Самад, Нависандаи халқии Тоҷикистон афзудааст, ки қиссаи “Шамъе афрӯзандаи чароғҳо”-ро дар асоси рӯзномаҳои зиндаёд Пӯлод Толис (1929 -1961) ва ёдвораҳои адибони дӯсту ҳамсаф ва пайвандони донишманди вай дар китоби «Даруни синааш сад орзу буд» навиштааст.

Академик Носирҷон Салимӣ, хонандаи аввалини қиссаи “Шамъе афрӯзандаи чароғҳо” пас аз мутолиа андешаашро чунин баён кардааст: “...Он қадар ҷаззоб, ба дард, бо сӯзу гудоз навишта шудааст, ки лаҳзае аз даст гузоштан муҳол аст. Ба хусус, поёни қиссаро бе оби чашм хондан имкон надорад. Асрори сарнавишти шодравон Толис, решаву ангезаҳои фоҷиаи ин нависандаи хориқулода, пайваста бо розҳои шахсияти инсонии ӯ, ки ҳар эҷодкори асилро дар ҷаҳони бекаронаи армонҳояш маҳкум ба танҳоӣ мекунад, бо талху шириниҳои ҳаёти иҷтимоӣ, адабӣ ва хонаводагӣ тавъам омада дар баробари ин “хатти пешонӣ”-и ин шахсияти нотакрор, ки дар олами адабу ҳунар ҳодисаи нодир набудааст, симои муҳташами як нависандаи соҳибҳунар ва қудратманди роҳкушоро падидор овардааст. Аз дарунмояи қисса бармеояд, ки фоҷеаи Толис на танҳо фоҷеаи ӯ, балки фоҷеаи ҷомеа ва фоҷеаи замон ҳам буд, ки аз ҳикмат ва таҷрибаҳои маънавии аҷдоди худ тӯшаи ночизе дошт ва қадру қимат ва арзиши инсон ҳам дар ҳади ҳамин “ночизӣ” зарфият дошт. Қиссаи дардовару аламангез аз марги ихтиёрии нависандае бо истеъдоди бузург. Вале аз мағз-мағзи сатрҳо маъние парафшон аст, ки қисса аз марг нест, аз зиндагӣ аст, аз зиндагие, ки ҳеҷ гоҳ завол намепазирад, зиндагие, ки ҷавҳари он маъниву маънавият аст... Дар назари камина ин қиссаи дилангези зиндагӣ ва марги нависанда, қасидаест дар ситоиши Одам, Одамият ва Одамгарӣ, ки абадиву поянда аст. Чун зари холис аст, ки ҳатто агар об ҳам шавад, бо аҷноси наҷису сафеҳ омезиш намеёбад”.

Dialog.tj

Хатти хабарҳо

20.11.2026 12:04

Хизматчиёни давлатӣ барои таҳсил дар магистратура ба Ҷопон фиристода мешаванд

Имрӯз, 20-уми ноябр бо мақсади ҷалби бештари довталабон ва интихоби номзадҳои болаёқат аз ҳисоби хизматчиёни давлатӣ барои давраи нави таҳсили солҳои 2027-2029 дар зинаи магистратураи донишгоҳҳои Ҷопон, дар доираи Лоиҳаи пешниҳоди стипендияҳо барои омодасозии кадрҳо (Лоиҳаи JDS) дар Вазорати энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон чорабинӣ гардид.
20.11.2026 09:04

Дар 9 моҳ нақшаи даромади буҷети давлатӣ 114,9 фоиз таъмин гардид

Таҳти раёсати муовини якуми раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Шермуҳаммад Шоҳиён муҳокимаи парламентӣ «Оид ба иҷрои Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои соли 2026» дар 9 моҳи соли 2026» баргузор гардид.
20.11.2026 09:01

Чаро “идеологияи миллӣ” дар паси таблиғоти “диндору бедин” ранг мебозад?

Тоҷикистони имрӯзӣ, ки тақрибан як аср қабл онро кишвари коммунистӣ мешинохтанд, бар асоси идеологияи коммунистӣ ё ба истилоҳи рӯшанфикрони “нав ба исломрасида”-и тоҷик “кишвари атеистӣ” ба ҳайси як давлату миллат дар ҳайати Иттиҳоди Шӯравӣ ташкил карда шуд.
19.11.2026 17:28

Дидори таърихии Трамп, Ҷинпин, Путин ва саволҳои беҷавоб дар бораи Украина

Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико, Чин ва Русия дар аввалин нишасти сеҷонибаи “таърихии” худ дар шаҳри Шенҷени Чин масъалаҳои вобаста ба ҷанги Украина, назорати силоҳи атомӣ, амнияти байналмилалӣ ва таъмини бозорҳои ҷаҳонӣ бо захираҳои энергетикиро баррасӣ карданд.
19.11.2026 15:05

Тоҷикистон ташаббуси лоиҳаҳои муштарак барои ҳифзи кӯҳҳо ва чарогоҳҳоро пешниҳод кард

Тоҷикистон бо Қирғизистон ва Ӯзбекистон мехоҳад барои барқарор намудани чарогоҳҳои харобшуда ва ҳифзи экосистемаҳои кӯҳӣ барномаҳои муштарак таҳия кунад. Дар ин барнома таваҷҷуҳи асосӣ ба водии Фарғона ва минтақаҳои кӯҳии атрофи он равона хоҳад шуд.
19.11.2026 15:00

Як сокини маҳаллӣ дар Ӯзбекистон ба гумони додани таълимоти динӣ ба 7 кӯдаки тоҷик боздошт шудааст

Дар вилояти Намангони Ӯзбекистон як сокини маҳаллӣ бо гумони ташкил намудани таълими ғайриқонунии динӣ барои 12 нафар боздошт шудааст. Ҳафт нафари ин кӯдакон аз кишвари Тоҷикистон будаанд. Ин сокини маҳаллӣ барои таълим аз ҳар як кӯдак 100 доллар маблағ мегирифтааст.
19.11.2026 14:54

Вазири қазоқ: Фаъолияти гурӯҳҳои террористӣ дар Афғонистон ва густариши ақидаҳои ифротӣ амнияти Осиёи Марказиро таҳдид мекунанд

Қазоқистон аз ҷомеаи байналмилалӣ хост, ки барои муқобила бо хатарҳои амниятии вобаста ба Афғонистон муттаҳидона чораандешӣ кунанд.
19.11.2026 13:19

СММ: террористон дар Афғонистон ба силоҳҳои тактикӣ дастрасӣ пайдо кардаанд

Гурӯҳҳои террористии фаъол дар хоки Афғонистон ба таҷҳизоти муосири тактикӣ, аз ҷумла паҳбодҳо дастрасӣ пайдо кардаанд. Дар ин бора Александр Зуев, муовини дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид оид ба мубориза бо терроризм хабар додааст.