Дар шаби гузашта Неруҳои мусаллаҳи Эрон дар посух ба ҳамлаҳои Исроил муассисаи илмии “Вайзман”-ро, ки дар ҷануби Тел-Авив воқеъ буд, мавриди ҳамлаи мушакӣ қарор доданд. Дар натиҷаи ҳамла муассисаи “Вайзман” бо таҳқиқоти илмии даҳсолааш комилан нобуд шудааст.

Хабаргузории “Меҳр” –и Эрон бо такя ба расонаҳо навишт, ҳамлаи мушакии ахири Эрон ба муассисаҳи таҳқиқотии “Вайзман” дар шаҳри Реховот, ба назари аксари коршиносони исроилӣ, ҳодисаи тасодуфӣ набуд. Ин иқдоми ҳадафмандона барои зарба задан ба яке аз муҳимтарин марказҳои илмӣ ва фанноварии Исроил ба шумор меравад. Ин марказ рамзи бартарии илмӣ ва технологияи исроилӣ дониста мешавад.

Дар натиҷаи ҳамлаи мушакӣ хисоратҳои бесобиқа ба биноҳо, лабораторияҳо ва таҷҳизоти ҳассоси ин муассисаи илмӣ ворид шудааст. Ин ҳамла натиҷаи таҳқиқ ва бозёфтҳои илмии даҳсолаҳоро комилан ба хокистар табдил кард.

Рӯзномаи ибризабони «The Marker» менависад, ҳамла ба муассисаи “Вайзман”, ки асосан ба таҳқиқоти бунёдӣ машғул буд, аммо ба таври ғайримустақим бо бахши низомӣ, чун физика, биотехнология ва зеҳни сунъӣ шамкорӣ мекард, хисоратҳои ҷуброннопазир ба вуҷуд овардааст.

Аксҳои нашрушуда нишон медиҳанд, ки бинои муассиса сӯхта, тирезаҳояш шикаста, симҳои барқ овезон ва дар фарши он обҳои оташфишонӣ ҷамъ шудааст. Ҳаҷми хисороти воридшуда замоне ба чашми мардум расид, ки кормандони он дар хусуси ҳодисаи зери мушак қарор гирифтани муассиса дар расонаҳо суҳбат намуданд.

“Дар камтар аз 15 дақиқа тасвирҳо расид, дидем, ки лабораторияе, ки 22 сол хонаи ман буд, дар оташ месӯзад. Се ошёна пурра фурӯ рехт. Ҳеч чиз намонд, таърих, илм, тасвирҳо, ёддоштҳо, ҳама чиз нобуд шуд”- мегӯяд профессор Элдад Тсахор, муҳаққиқи бахши молекулиявии ҳуҷайра дар муассисаи мазкур.

Муассисаи “Вайзман” рӯйи бемориҳои қалбӣ кор мекард. Профессор Элдад Тсахор мегӯяд, ҳазорон намунаи қалби инсон ва ҳайвонот дар он нигоҳдорӣ мешуд, ки ҳама аз байн рафтанд. Мегӯяд ин хисорот фақат нобудшавии таҷҳизот нест, балки маҳвшавии як бойгонии илмӣ аст.

Лабораторияи профессор Ирон Сигал дар бахши илмҳои компютерӣ низ комилан аз байн рафт. Як гурӯҳи 50 нафара дар зери назари ӯ рӯйи лоиҳаҳои тиббиии асосёфта бо зеҳни сунъӣ кор мекарданд. Онҳо кӯшиш кардаанд, ки ҳазорон намунаҳои гаронбаҳои биологиро аз яхдонҳои 80 дараҷаӣ ба лабораторияҳои дигар интиқол диҳанд. Вале бахши бузурги таҷҳизот бо арзиши миллионҳо доллар осеб дидаанд.

Профессор Шариэл Флейшман, донишманди соҳаи биохимия мегӯяд: “Ин ҷо фақат дастгоҳҳои гаронбаҳо нестанд, ки аз даст рафтаанд, балки даҳсолаҳо таҷриба ва танзимоти илмии дақиқ нобуд шуданд. Наслҳое аз таҳқиқоти илмӣ барбод рафт”.

Лабораторияи профессор Лиат Карин дар заминаи харитасозии амнияти ҳуҷайравии саратонҳо бо истифода аз тасвиргарии молекулиявӣ ва зеҳнӣ кор мекард, комилан аз байн рафтааст.

Профессор Орден Шулдинер, пажӯҳишгари собиқадори муассиса мегӯяд: “Гӯё лабораторияи мо дар ҳаво маҳв шуд. Солҳо кор, маҷмуаҳои нодири ДНК, ҳуҷайраҳои бунёдӣ ва навъи махсуси магасҳои тағйириёфтаи генетикӣ, ҳама дар як лаҳза нобуд шуданд. Ин натиҷаи заҳмати шабонарӯзии донишҷӯён буд”.

Бар асоси гуфтаи коршиносон барои аз нав барқарор кардани муассиса тақрибан ду сол вақт лозим аст.

Орден Шулдинер бо ишора ба низоъҳои ахири Исроил гуфт: “Масъала фақат Эрон нест, балки таъсири амиқ аз ояндаи Исроил аст. Оё мо ҷуз нафрат ва хушунат ояндаи дигаре дорем?”

Dialog.tj