Дар ҳошияи 17-умин нишасти Созмони ҳамкориҳои иқтисодӣ Абдулғанӣ Бародар бо сарвазири Озарбойҷон мулоқот намуда, аз мақомоти ин кишвар хостааст, ки сафири Толибонро расман қабул кунанд. Ин мақоми баландпояи Толибон дар ҷараёни гуфтугӯ аз Озарбойҷон даъват кардааст, ки робитаҳои иқтисодиву тиҷоратӣ бо Афғонистонро густариш диҳад.

Абдулғанӣ Бародар Озарбойҷонро ба сармоягузорӣ дар бахшҳои нафту газ, роҳи оҳан ва энергетикаи таҷдидшавандаи Афғонистон даъват карда, бар зарурати фаъол нигоҳ доштани долони Лоҷувард ва рушди пайвандҳои минтақавӣ таъкид кардааст. Ӯ аз барномаи содироти ангишти Афғонистон ба Туркия ба воситаи қаламрави Озарбойҷон хабар додааст, ки ҷониби Боку низ омодагии худро барои ҳамкорӣ ва сармоягузории муштарак, аз ҷумла дар бахшҳои маъдан ва энергетикаи сабз изҳор доштааст.

Ин нахустин сафари расмии як мақоми баландпояи Толибон ба Озарбойҷон баъди бозгашти дубораи Толибон ба қудрат аст. Озарбойҷон, ки баъди ба сари қудрат омадани Толибон сафорати худро дар Кобул баста буд, соли гузашта эълон кард, ки мехоҳад сафоратро дубора фаъол кунад. Ба назари таҳлилгарон Афғонистон барои Боку аз аҳамияти муҳимми иқтисодӣ бархӯрдор аст ва бо густариши равобит метавонад манфиатҳои иқтисодии ин кишварро дар минтақа таъмин кунад.

Ба таъкиди таҳлилгарон, ҳарчанд ҳадафҳои иқтисодӣ дар меҳвари муносибатҳои нави дуҷониба қарор доранд, аммо дар асл талош барои амиқ сохтани робитаҳои сиёсӣ дар ниқоби дипломатияи иқтисодӣ ҷараён дорад. Бахусус, агар Озарбойҷон бо пазируфтани сафири Толибон мувофиқат кунад, ин метавонад як қадами муҳимми таҳкими робитаҳои сиёсӣ бошад.

Ин сафари Мулло Бародар ба Боку дар шароите сурат мегирад, ки Эрон, ҳамсояи наздики Афғонистон, ҷанги мустақим бо Исроилро таҷриба мекунад ва минтақа дар вазъияти шадиди ҷангӣ қарор дорад. Ба бовари коршиносон, наздик шудани Толибон ба Озарбойҷон, ки ҳомии шадиди душмани Эрон – Исроил ба ҳисоб меравад, метавонад тавозуни минтақаиро ба зарари Ҷумҳурии Исломӣ тағйир диҳад.

Ҳамкории эҳтимолии Афғонистони таҳти ҳокимияти Толибон бо Боку метавонад боиси таъсироти васеъ аз нигоҳи амниятӣ, иттилоотӣ ва иқтисодӣ барои Эрон гардад. Боку талош дорад, аз даргирии кунунии Эрон барои густариши масирҳои транзитӣ ва манфиатҳои иқтисодиаш истифода кунад.

Ба гуфтаи таҳлилгарон, ҳадафи ниҳоии Толибон аз барқарории чунин робитаҳо табдил кардани Афғонистон ба маркази пайванди минтақаӣ аст, на саҳнаи ҷангҳои нав. Бо ин вуҷуд, наздик шудани Афғонистон бо кишварҳои дорои робитаҳои низомӣ бо Исроил метавонад паёмадҳои ҷиддии геополитикӣ ба бор оварад, бахусус дар ҳолате, ки дар ҳошияи ҷанги охир миёни Эрон ва Исроил, хабарҳо аз нақши эҳтимолии Озарбойҷон дар амалиёти низомии зидди Эрон паҳн шуда буд.

Бо назардошти авҷи депорти муҳоҷирони афғон аз Эрон, ки норизоиҳои зиёдеро ба вуҷуд оварда, идомаи чунин сиёсатҳо метавонад ба сардӣ ва бад шудани муносибатҳои ду кишвар дар дарозмуддат сабаб гардад.

Бар ҳар сурат, наздикшавии Толибон ва Озарбойҷон, ба гуфтаи таҳлилгарон, дар вазъияти кунунии минтақа метавонад як қатор паёмадҳоеро барои Эрон ба ҳамроҳ дошта бошад ва манзараи нави геоиқтисодӣ ва геополитикиро дар минтақа ба вуҷуд оварад.

Dialog.tj