Стефан Дюҷаррик, сухангӯи Созмони Милали Муттаҳид гуфт, ки Шурои амнияти Созмони Милал дар бораи механизми “пасгашт” (маъруф ба “механизми моша”) қарор қабул хоҳад кард.

Ӯ рӯзи ҷумъа, ба вақти маҳаллӣ дар нишасти хабарӣ гуфт, ки Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид аз созишномаи ахири Эрон бо Агентии байналмилалии энергияи атомӣ истиқбол мекунад.

Дар вокуниш ба суоли хабарнигорон дар хусуси он ки бо вуҷуди созиши ибтидоии Эрон ва МАГАТЭ дар бораи назорат ва дастрасӣ ба муассисаҳои атомии Эрон се кишвари аврупоӣ иқдом ба фаъол кардани механизми пасгашт кардаанд, оё ин раванд идома хоҳад кард. Дар посух сухангӯи СММ гуфт, ки “Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид узви БАРҶОМ (Барномаи иқдоми ҷомеаи муштарак) нест, вале паёми ӯ рӯшан аст: ҷонибҳо бояд аз ин фурсат барои дипломатия истифода кунанд”.

“Бо вуҷуди истиқболи Дабири кулл аз созиши ахир қарор дар бораи механизми моша бар зиммаи Шурои амнияти СММ хоҳад буд”- гуфт сухангӯи СММ.

Ҳамкориҳои Эрон ва МАГАТЭ баъди ҳамлаҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ва Исроил ба муассисаҳои атомии Эрон қатъ шуда буд. Маҷлиси Шурои исломии Эрон низ қонунеро тасвиб намуд, ки бар асоси он то замони иҷрои шартҳои мушаххасшуда дар матн, ҳамкорӣ бо агентӣ бояд боздошта шавад. Баъди ин музокироти ду тараф барои аз сар гирифтани ҳамкориҳо оғоз шуд ва ниҳоят 18-уми шаҳривар Эрон ва МАГАТЭ ба созиши нав расиданд.

Сайид Аббос Ироқчӣ, Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Эрон баъди имзои созишнома дар суҳбат бо расонаҳо гуфт, “қадамҳои амалие, ки барои иҷрои назоратҳо пешбинӣ шудаанд, комилан бо қонуни Маҷлиси Шуро мутобиқанд, ба нигарониҳои Эрон посух медиҳанд ва чорчӯби идомаи ҳамкориро таъмин месозанд. Ин созиш ҳам ҳуқуқи қонунии моро ҳифз мекунад ва ҳам ҳамкорӣ бо агентиро дар чорчӯби мушаххас нигоҳ медорад”.

Се кишвари аврупоӣ – Британия, Олмон, Фаронса расман механизми пасгаштро фаъол намуданд, ки муҳлати 30 – рӯза барои боз гардондани таҳримҳои Созмони Милали Муттаҳидро пешбинӣ мекунад. Тибқи қоида агар дар давоми 10 рӯз кишваре пешнависи қатъномаро пешниҳод накунад, масъулияти пешниҳод бар дӯши раиси Шурои амният хоҳад буд.

Кореяи Ҷанубӣ, ки раёсати давраии Шурои амниятро дар моҳи сентябри соли 2025 бар уҳда дорад, рӯзи душанбе пешнависи қатъномаро ироа намуд, ки замони раъйгирӣ то ҳол мушаххас нашудааст.

Дар муқобил Русия ва Чин низ пешнависи қатъномаи алтернативиро пешниҳод кардаанд. Дмитрий Поляский, муовини намояндаи доимии Русия дар Созмони Милали Муттаҳид гуфт, ки “пешнависи Русия ва Чин ҳадафаш тамдиди техникии муқаррароти қатъномаи 2231 ва фароҳамсозии фазои бештар барои дипломатия ва ҳалли мусолиматомези масъала мебошад”.

Dialog.tj