29 Сентябр 2026,
сешанбе, 16:55, Душанбе
13.09.2025 16:26

Сафири Чин дар Душанбе мегӯяд, кишвараш ҳадаф дорад роҳи ҳалли чинӣ барои таҳкими низоми идоракунии ҷаҳониро ироа кунад

Го Жиҷун, Сафири Ҷумҳурии Мардумии Чин дар Ҷумҳурии Тоҷикистон бо нашри матлабе бар хабаргузории “Авасто” навишт, ки имсол ҷаҳон 80-солагии пирӯзӣ дар Ҷанги дуюми ҷаҳон ва 80 – солагии таъсисёбии Созмони Милали Муттаҳидро таҷлил мекунад. Ин як соли таърихӣ ва муҳим барои муносибатҳои байналмилалӣ ва низоми идоракунии ҷаҳонӣ ба ҳисоб меравад.

Ба таъкиди сафири Чин, дар шароите, ки тағйироти бесобиқа бо суръат рушд меёбад, фишор ба Созмони Милали Муттаҳид ва принсипҳои бисёрҷониба меафзояд ва норасоии идоракунии ҷаҳонӣ бештар эҳсос мешавад. Президенти Ҷумҳурии Мардумии Чин Си Ҷинпин ба маврид ибтикори идоракунии глобалиро пешниҳод кард. Ин ибтикор мақсад дорад ҳикмат ва роҳи ҳалли чинӣ барои таҳкими низоми идоракунии ҷаҳониро ироа кунад, ки ҳам ба талаботи замон ва ҳам ба орзуҳои мардум посухгӯ аст.

Ба таъкиди сафири Чин ибтикори мазкур ба масъалаи калидии давраи мо равон шудааст: “Кадом низоми идоракунии ҷаҳониро бояд бунёд кард ва чӣ гуна онро ислоҳу такмил бахшид?”.

“Ин ибтикор ба принсипҳои асосии оинномаи СММ такя мекунад, ки тарҳи идоракунии ҷаҳониро бо асоси “машварати муштарак, сохтмони муштарак ва истифодаи муштарак” ҳимоят менамояд ва барои ташаккули низоми одилонатару оқилонатар талош мекунад, то инсоният ба сӯи ҷомеаи сарнавишти ягона пеш равад”- навиштааст сафири Чин.

Ӯ дар мақолаи худ аз панҷ мафҳуми асосии ибтикори пешниҳодкардаи Чин ёдовар шудааст: баробарии соҳибихтиёрӣ - ҳама кишварҳо новобаста аз масоҳат, қудрат ва сатҳи рушд бояд ҳуқуқи баробар барои ширкат дар умури байналмилалӣ дошта бошанд; қонунписандии байналмилалӣ – ҳуқуқи байналмилалӣ ва қоидаҳои умумӣ бояд аз ҷониби ҳама кишварҳо таҳия, нигоҳдорӣ ва иҷро шавад; бисёрҷонибагароӣ – роҳи асосии ҳалли мушкилоти ҷаҳонӣ, ҳамоҳангӣ ва ҳамкорӣ аст, на амалҳои якҷониба ва таҳдид; марказияти инсон – ҳадафи ниҳоии идоракунии ҷаҳонӣ, таъмини зиндагии беҳтар ва саршор аз шукуфоӣ барои тамоми мардуми ҷаҳон; самтгирии амал – қувваи воқеии идоракунии ҷаҳонӣ дар амал исбот мешавад.

Ба навиштаи сафир, ин панҷ қоида рӯшан месозад, ки ислоҳ ва такмили низоми идоракунии ҷаҳонӣ барои нобуд намудани тартиботи мавҷуд нест, балки барои муассиртар ва мувофиқтар кардани он бо воқеиятҳои замони муосир ва мубориза бо чолишҳои умумӣ, бахусус ба манфиати кишварҳои рӯ ба рушд аст.

“Аз “Як камарбанд – як роҳ” то ибтикорҳои глобалӣ дар бахши рушд, амният, тамаддунҳо ва идоракунӣ – Президенти Ҷумҳурии Мардумии Чин Си Ҷинпин роҳи рӯшани ҳамкорӣ ва рушди инсониятро нишон дод. Ҳар як ибтикор ба соҳаҳои муайян нигаронида шуда, якҷо ҷаҳони нооромро бо неруи мусбат ғанӣ месозад”- менависад сафири Чин.

Ба таъкиди ӯ, имрӯз инсоният ба ҷомеаи сарнавишти ягона табдил ёфта, барои ислоҳу такмили низоми идоракунии ҷаҳонӣ ва посух ба чолишҳои умумӣ, ҳамаи кишварҳо бояд ҳамкорию муколамаи бештар дошта бошанд, то роҳҳои муштараки ҳалли мушкилотро пайдо кунанд.

“Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон фавран аз ибтикори Си Ҷинпин ҳимоят карда, онро нигоҳи дурбинона ва масъулияти як роҳбари сатҳи ҷаҳонӣ арёбӣ намуданд. Ҷониби Чин ин мавқеи Тоҷикистонро муҳим арзёбӣ мекунад”- навиштааст сафири Чин.

Сафири Чин таъкид мекунад, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар такмил додани низоми идоракунии ҷаҳонӣ нақши фаъол дорад.

Дар хотимаи матлаб сафири Чин навишааст, ки кишвараш омода аст бо Тоҷикистон ва дигар кишварҳои ҳамфикр идоракунии глобалиро амалӣ сохта, ояндаи рӯшани сулҳ, амният ва шукуфоӣ ва пешрафтро бо ҳам бисозад.

Dialog.tj

Хатти хабарҳо

29.09.2026 16:48

Сергей Лавров: “Дабири кулли СММ ба манфиати кишварҳои аврупоӣ кор мекунад”

Сергей Лавров, вазири корҳои хориҷии Федератсияи Русия Антониу Гутерриш, Дабири кулли СММ-ро ба он муттаҳам кард, ки дар бархе масъалаҳо бар асоси “меъёрҳои дугона” ва ба манфиати кишварҳои ғарбӣ амал менамояд.
29.09.2026 12:33

Ироқчӣ: “Шартҳои Эрон барои бозгушоии тангаи Ҳурмуз ба Амрико пешниҳод шуд”

Сайид Аббос Ироқчӣ, вазири корҳои хориҷии Эрон мегӯяд, шартҳои Теҳрон барои бозгушоии тангаи Ҳурмуз, ки ба гуфтаи ӯ аз ҷониби раҳбари олии Эрон таъкид шудаанд, ба ҷониби Амрико расонида шудаанд.
29.09.2026 12:11

Мақоми эронӣ: Трамп намедонад аз музокирот бо Эрон чӣ мехоҳад

Як мақоми эронӣ ба расонаи “Палитико” (Politico) гуфтааст, ки Доналд Трамп ҳанӯз мавқеи рӯшан ва мушаххасе дар бораи он ки аз музокирот бо Эрон чӣ мехоҳад, надорад. Ба гуфтаи ӯ, ҳамин номуайянӣ расидан ба як созиши мушаххасро душвор кардааст.
29.09.2026 10:48

Расонаҳои Афғонистон: 13 ҷасади ҷангҷӯёни Толибон аз Нуристон ба вилоятҳои ҷанубӣ интиқод дода шуданд

Манобеи маҳаллӣ ба расонаҳои Афғонистон гуфтаанд, ки 13 ҷасади ҷангҷӯёни Толибон, ки дар даргириҳои вилояти Нуристон кушта шудаанд, ба вилоятҳои ҷанубии Афғонистон интиқол дода шудаанд.
29.09.2026 10:37

Трамп аз музокироти ғайримустақим бо Эрон хабар дод

Раиси ҷумҳури Иёлоти Муттаҳидаи Амрико гуфт, ҳайати музокиракунандаи Амрико бо намояндагони Эрон гуфтугӯҳои ғайримустақимро анҷом додаанд. Доналд Трамп ҳамчунин, иддао кард, ки Амрико дар ҷанги худ бо Эрон “ба зудӣ пирӯз хоҳад шуд ва қимати сӯзишворӣ коҳиш хоҳад ёфт”.
29.09.2026 07:07

Дар Душанбе Бозиҳои XX Делфии ҷавонони кишварҳои аъзои ИДМ баргузор мегардад

Бинобар иттилои маркази матбуоти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз 5-ум то 9-уми октябр дар шаҳри Душанбе Бозиҳои XX Делфии ҷавонони кишварҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил баргузор мегардад.
28.09.2026 15:34

Иштирок ва суханронии вазири рушди иқтисод ва савдо дар муколамаи шарикони рушд

Имрӯз, 28-уми сентябр дар шаҳри Улан-Батори Муғулистон вазири рушди иқтисод ва савдо Абдураҳмон Абдураҳмонзода дар муколамаи шарикони рушд оид ба мусоидат ба рушди савдо, сайёҳӣ ва рақобатпазирии минтақавӣ иштирок ва суханронӣ намуд.
28.09.2026 11:11

Президенти Сербистон истеъфо дод

Александр Вучич, раиси ҷумҳури Сербистон, рӯзи якшанбе аз мақоми худ истеъфо дод ва ба давраи дуюм ва ниҳоии раёсати ҷумҳуриаш пеш аз анҷоми муҳлат хотима бахшид. Истеъфои ӯ роҳро барои баргузории интихоботи пеш аз муҳлати президентӣ боз мекунад.