Эҳтимол дорад, ки Исроил то моҳи декабр, шояд ҳатто аз охири моҳи август, ҷанги нав бар зидди Эронро оғоз кунад. Эрон интизори чунин ҳамла аст ва барои он омода мешавад.

Дар ҷанги аввал Эрон роҳи бозии дарозмуддатро интихоб кард ва ҳамлаҳои мушакиашро тадриҷан барномарезӣ намуд, вале эҳтимол меравад, дар марҳилаи оянда аз ибтидо ҳамлаи қотеъ анҷом диҳад, то нишон диҳад, ки таҳти нуфузи низомии Исроил намемонад.

Натиҷа ин хоҳад буд, ки ҷанги оянда хунинтар аз марҳилаи аввал хоҳад шуд.

Агар Доналд Трамп, Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико боз зери фишори Исроил ба ҷанг кашида шавад, Иёлоти Муттаҳида бо низои бошиддат рӯ ба рӯ мешавад, ки ҳатто ҷанги Ироқро сода ҷилва медиҳад.

Ҷанги моҳи июни Исроил ҳич гоҳ фақат дар бораи Барномаи атомии Эрон набуд. Ҳадафи аслӣ тағйири тавозуни қувва дар Ховари Миёна буд ва тавоноии атомии Эрон муҳим, аммо ҳалкунанда набуд.

Беш аз ду даҳсола аст, ки Исроил Иёлоти Муттаҳидаро ба амалиёти низомӣ бар зидди Эрон ҳидоят мекунад, бо ҳадафи заиф сохтани Эрон ва барқарор намудани тавозуни минтақавии мавриди назараш, ки фақат худ метавонад онро таъмин намояд.

Дар ин замина, ҳамлаҳои Исроил ҳадафҳои  фаротар аз вайрон кардани зерсохтҳои атомии Эронро хоҳад дошт:

Шарик шудани Иёлоти Муттаҳида Амрико ба ҷанги мустақим, сарнагун кардани Эрон ва табдил додани он ба “Сурия” ё “Лубнон”-и дигар (кишварҳое, ки Исроил метавонад бидуни дахолати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико бомбаборон кунад) аст.

Фақат яке аз ин ҳадафҳо амалӣ  шуд

Илова ба ин, Доналд Трамп барномаи атомии Эронро нобуд накард ва на он қадар ақиб андохт, ки масъала ҳалшуда шумурда шавад.

Ба ибораи дигар, Исроил дар ҳамлаҳои моҳи июн фақат пирӯзии нисбӣ ба даст овард. Ҳадафи асосӣ он буд, ки Трамп пурра вориди амал шавад ва қувваҳои муқаррарӣ ва зерсохторҳои иқтисодии Эронро ҳадаф қарор диҳад.

Аммо Трамп, ҳарчанд хоҳони амалиёти босуръат ва қотеъ буд, аз ҷанги бошиддат метарсид. Стратегияи ӯ барои ҳамла ба иншооти атомии Эрон тавре тарҳрезӣ шуда буд, ки аз ташдиди таниш пешгирӣ кунад.

Дар кӯтоҳмуддат муваффақ буд, ҳарчанд Исроил аз ин норозӣ монд, аммо дар дарозмуддат иҷозат дод, ки Исроил ӯро ба давраи нави низоъ бикашад.

Худдории Трамп аз густариши ҷанги фаротар аз ҳамлаҳои маҳдуди ҳавоӣ яке аз далелҳои тавофуқи Исроил барои оташбас буд.

Дар тӯли ҷанг Исроил хисоратҳои ҷиддӣ дид. Дифои ҳавоии он заиф шуд ва Эрон дар нуфуз бо ракетаҳои худ коромадтар шуд.

Агар Амрико ба таври комил вориди ҷанг шуда буд, Исроил эҳтимолан ба даргирӣ идома медод, аммо бо машаххас шудани ин ки ҳамлаҳои Трамп фақат як бор буд, муҳосибот тағйир кард. Исроил муваффақ шуд Трамп ва Амрикоро вориди ҷанг кунад, аммо натавонист онҳоро дар ҷанг нигоҳ дорад.

Ду ҳадафи дигари Исроил комилан шикаст хӯрд

Бо вуҷуди иттилоияи аввалия, аз ҷумла куштани 30 фармондеҳ ва 19 донишманди атомӣ Исроил танҳо тавонист ба таври муваққат фармондеҳӣ ва контроли Эронро заиф кунад.

Дар 18 соат Эрон фармондеҳони ҷойгузинро насб ва ҳамлаҳои ракетии сангиро оғоз намуд, ки нишон аз таҳаммули талафоти сангин ва посухи шадид дошт.

Исроил умедвор буд, ҳамлаҳои аввалинаш боиси тарсу ваҳшати Эрон ва суръат гирифтани фурӯпошии он шавад.

Бар асоси гузориши “Вашингтон-пост” маъмурони МОСААД, ки ба форсӣ ошно буданд, ба масъулони аршади эронӣ занг заданд ва таҳдид карданд, ки онҳо ва хонаводаҳояшонро хоҳанд кушт, магар видеоҳое бо инкори Эрон ва эъломи хиёнат сабт кунанд.

Беш аз 20 тамос дар соати аввалини ҷанг гирифта шуд, замоне, ки нухбагони ҳокими Эрон ҳанӯз дар ҳолати ҳок ва даргири талафот буданд.

Бо ин ҳол, ҳич мадраке нест, ки ҳатто як генерали эронӣ таслими таҳдидҳо шуда бошад ва инсиҷоми режим побарҷо монд.

Бар хилофи интизори Исроил, кушта шудани фармондеҳони Сипоҳи посдорон ба эътирозҳои густурда ё қиём бар зидди Ҷумҳурии Исломии Эрон боис нашуд. Эрониён бо ҳар гароиши сиёсӣ пушти парчами кишвар, агар на худи давлати Эрон, муттаҳид шуданд ва мавҷи миллигароӣ саросари кишварро фаро гирифт.

Исроил натавонист аз норизоятии умумӣ нисбат ба давлати Эрон баҳра бибарад.

Пас аз наздик ба ду соли иртикоби ҷиноят дар Ғазза ва ҳамлаи фиребанда ба Эрон дар музокироти атомӣ фақат бахши кӯчаке аз эрониён умдатан дар хориҷ аз кишвар диди мусбат ба Исроил доранд.

Дар воқеъ, ба ҷои басиҷи мардум бар зидди давлати Эрон Исроил ба ривояти ҷадид барои Ҷумҳурии Исломии Эрон ҷон дод.

Ба ҷои маҳкум намудани давлати Эрон барои сармоягузорӣ дар барномаи атомӣ ракетаҳо ва шабакаи муттаҳидони ғайридавлатӣ бисёре аз эрониён ҳоло асабонианд, ки ин унсури боздорандагӣ кофӣ набудаанд.

Як ҳунарманди теҳронӣ ба Наргис Боҷғалӣ, устоди Донишгоҳи Ҷонз Ҳопкинз гуфт: “Қаблан дар эътирозот шиор медодам, пули Эронро ба Лубнон ва Фаластин нафиристед, аммо ҳоло мефаҳмам, бомбаҳое, ки мо бо онҳо рӯ ба рӯ ҳастем, яке аст ва агар дифои қавии минтақавӣ надошта бошем, ҷанг ба суроғи мо меояд”.

Аммо дар кӯтоҳмуддат ҳамлаҳои Исроил ба шакле давлати Эронро тақвият карда, инсиҷоми дохилиро афзоиш дод ва фосилаи давлату ҷомеаро кам кардааст.

Исроил ҳамчунон натавонист Эронро ба Сурияи дувум табдил кунад ва тасаллути ҳавоии пойдор, бидуни ҳимояти Амрикоро ба даст овард. Агарчи дар тӯли ҷанг контроли фазои ҳавоии Эронро дошт, аммо бедарди сар амал накард.

Вокуниши ракетии Эрон хисоратҳои ғайриқобили таҳаммуле ворид кард.

Бидуни кумаки густурдаи Амрико, аз ҷумла истифода аз 25 фоизи раҳгирҳои ракетии ТААД Иёлоти Муттаҳидаи Амрико фақат дар 12 рӯз эҳтимолан қодир ба идомаи ҷанг набуд.

Ин ҳамла эҳтимоли ҳамлаи ҷадиди Амрикоро боло мебарад, ки вазири дифои Исроил, Исроил Контз ва раиси ситоди артиш Иёл Зомир ба ин мавзуъ ишора кардаанд.

Зомир гуфтааст, ҷанги июн фақат марҳилаи аввал буд ва ҳоло вориди фасли ҷадиде аз даргирӣ шудаанд.

Фарқе намекунад Эрон ғанисозии уранро аз сар гирад ё на, Исроил мусамам аст замони кофӣ ба Эрон надиҳад то зародхонаҳои ракетии худро бозсозӣ кунад, дифои ҳавоиро тармим намояд ё сомонаҳои беҳбудёфта мустақар созад.

Ин меҳвари стратегияи “чоназанӣ”-и Исроил аст. Ҳамлаҳои пешгирона ва мукаррар барои пешгирӣ аз рушди тавоноиҳое, ки метавонанд бартарии низомии Исроилро ба чолиш бикашанд.

Бо таваҷҷуҳ ба бозсозии манобеи низомии Эрон Исроил ангеза дорад, зудтар ҳамла кунад то дертар.

Муҳосибаҳои сиёсӣ дар бораи ҳамлаи баъдӣ бо вуруди Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба фасли интихоботи миёндавраии печидатар мешавад.

Дар натиҷа, эҳтимоли ҳамла дар моҳҳои оянда бисёр болост.

Албатта, ин натиҷаест, ки роҳбарони Эрон мехоҳанд аз он пешгирӣ кунанд. Барои бартараф кардан  таваҳҳум дар бораи коромадии стратегияи “чоназанӣ”-и Исроил. Эрон эҳтимолан дар оғози ҷанги баъдӣ шадид ва бо суръат ҳамла хоҳад кард.

Аббос Ироқчӣ, Вазири корҳои  хориҷии Эрон дар Твиттер навишт: “Агар таҷовуз дубора такрор шавад, дар вокуниш қотеътар ва ба гунае, ки қобили пӯшондан набошад, тардид нахоҳем кард”.

Роҳбарони Эрон муътақиданд, ҳазина барои Исроил бояд чунон сангин бошад, ки тавони ракетии Эрон аз байн наравад ва кишвар бедифоъ намонад.

Агарчи ҷанги моҳи июн бидуни натиҷаи қатъӣ поён ёфт, сарнавишти ҷанги баъдӣ ба мизони ёдгирӣ ва суръати амали тарафайн бастагӣ дорад:

Оё Исроил сареътар аз Эрон раҳгирҳои худро бозсозӣ мекунад? Оё Моссад ҳанӯз ҳузури амиқе дар дохили Эрон дорад ё бештар сарчашмаҳояшро дар ҷанги аввал сарфи соқит кардани давлати Эрон кард?

Оё Эрон дониши бештаре барои нуфуз ба дифои ҳавоии Исроил касб карда ё Исроил заъфҳояшро бастааст?

Феълан ҳич як аз тарафайн наметавонанд бо итминон ба ин суолҳо посух диҳанд.

Дақиқан ба далели адами итминони Эрон нисбат ба ин ки посухи қотеътар метавонад стратегияи Исроилро хунсо кунад, эҳтимолан рӯйкарди атомии худро бознигарӣ хоҳад кард.

Бахусус, акнун, ки рукнҳои боздорандагиаш шомили меҳвари муқовимат ва ибҳоми атомӣ кофӣ набудаанд.

Вокуниши Трамп ба ҷанги дувуми Исроил ва Эрон таъйинкунанда аст. Ӯ зоҳиран намехоҳад вориди даргирии тӯлонӣ шавад. Аз назари сиёсӣ, ҳамлаҳои аввалияш боиси ҷанги дохилӣ дар ҷараёни Маго шуд. Аз назари низомӣ, Ҷанги 12 рӯза шикофҳои ҳаётӣ дар захираҳои ракатии Амрикоро нишон дод.

Ҳам Трамп ва ҳам Бойден бахши қобили таваҷҷуҳе аз раҳгирҳои дифои ҳавоии Амрикоро дар минтақае, ки ҳич кадом онро манофеи ҳаётии Амрико намедонанд, масраф карданд.

Бо ин ҳол, бо чароғи сабз ба ҳамлаҳои аввалия Трамп вориди талаи Исроил шудааст. Мушаххас нест, чӣ гуна метавонад роҳе барои хуруҷ биёбад, бахусус агар ба ғанисозии сифр ба унвони мабнои тавофуқ бо Эрон пойбанд бошад. Вуруди маҳдуд дигар гузина нест.

Трамп бояд ё комилан вориди ҷанг шавад ё комилан канор бикашад. Канор кашидан ҳам ниёзманди беш аз як бор мухолифат ва муқовимати мудовим дар баробари фишори  Исроил аст, ки то кунун ирода ё тавони онро надоштааст.

Трито Порсӣ, муовини иҷроияи Муассисаи Куинси барои дипломатияи масъулона