Аз рӯзи 10-уми октябр ба ин сӯ дар шаҳри Деҳлии нав ва дигар шаҳрҳои Ҳиндустон ҷавонон ва тарафдорони Ҳизби конгресси Ҳиндустон намоишҳои хиёбонии эътирозӣ доир намуда, ҳукумати Модиро ба он муттаҳам мекунанд, ки мардумро аз ҳаққи овоздиҳӣ маҳрум мекунад.

Ҳукумати Нарендра Модӣ, сарвазири имрӯзаи Ҳиндустон бо як ислоҳот дар сохтори интихобот заминаи эътирози хиёбонӣ дар ин кишварро фароҳам намуда аст. Ҳазорон нафар, аз ҷумла ҷонибдорони “Насли Z” ва ҷонибдорони Ҳизби Гандӣ дар эътироз ба феҳристи овоздиҳандагон ба хиёбонҳои шаҳри Деҳлии нав баромада, ислоҳоти интихоботии Модиро маҳкум намуданд.

Дар пайи ин ислоҳот, бояд номи 130 миллион овоздиҳанда аз феҳристи овоздиҳандагон хат зада шавад. Ин рақам барои кишваре, ки 1,5 миллиард аҳолӣ дорад чандон зиёд нест, аммо 130 миллион аз шумораи умумии аҳолии Мексика бештар аст.

Мухолифони ин ислоҳот мегӯянд, ки ҳукумати Нарендра Модӣ бо ин ислоҳот бисёре аз ҷонибдори “Насли Z” ва Ҳизби Гандиро аз додани овоз дар интихобот маҳрум мекунанд.

Ин лоиҳаи ислоҳоти интихобот бо номи “Бознигарии махсус ва фишурда” маъруф аст, ки боиси ба вуҷуд омадани эътирозҳои хиёбонӣ ва бархурди эътирозгарон бо полиси Ҳиндустон дар шаҳри Деҳлии нав ва дигар шаҳрҳои ин кишвар шудааст.

Тибқи иттилои расонаҳо, полиси Ҳиндустон барои пешгирӣ аз гирдиҳамоӣ ва роҳпаймоии бузурги рӯзи шанбе, 10-уми октябр, шаҳри Деҳлии навро комилан ба як шаҳри низомӣ ва амниятӣ табдил додаанд. Мақомот бо гузоштани садҳои баланд, бекор кардани ҳаракати қатораҳо ба самти пойтахт ва таътил кардани 45 истгоҳи метро кӯшиш кардаанд, ки пеши эътирозҳоро гиранд.

Ҳукумати Нарендра Модӣ, ки тайи 13 сол боз дар қудрат мебошад, ин лоиҳаро як иқдоми зарурӣ барои “поксозии феҳрист аз номҳои такрорӣ, фавтидагон ва афроди бидуни салоҳият” медонад. Аз шаҳрвандон хоста шуд, ки барои исбот намудани ҳаққи овози худ санадҳои зиёд пешниҳод намоянд.

Ҳизбҳои мухолиф ва мунтақидон мегӯянд, ки ин раванд бо ангезаҳои сиёсӣ ва барои таҳким ёфтани ҳукумати феълӣ барномарезӣ шуд. Бар асоси андешаи мухолифон ин лоиҳа 200 миллион мусалмони Ҳиндустон ва ақаллиятҳои дигарро, ки эҳтимоли ҳимояташон аз ҳизби ҳокими миллатгарои ҳиндуи “Бҳаратия Ҷаната” хеле камтар аст, ба таври ноҳақ аз ҳаққи овоз додан маҳрум кардааст. Вазъият хеле печида шудааст, ки ҳатто афроди зиндае, ки дар рӯйхат мурда сабт шудаанд, водор мешаванд, ки барои исботи зинда будани худ мубориза баранд.

Дар ҷараёни эътирози хиёбонӣ Раҳул Гандӣ, роҳбари Ҳизби Конгресси Ҳиндустон ва хоҳараш Приянка Гандӣ, ҳамроҳ бо садҳо тан аз намояндагони мухолиф аз ҷониби полис ба зӯр боздошт шуда ва барои муддати кӯтоҳ бурда шудаанд.

Яке аз нуқтаҳои ҷолиби эътирозҳо роҳбарии фаъоли ҷавонони “Насли Z” дар зери номи Ҷунбиши сиёсии Ҳизби мардуми суск мебошад. Ин гурӯҳи ҷавонон аксаран синнашон аз 32 поён аст. Ин гурӯҳи ҷавонон қаблан боиси аз вазифа барканор шудани як вазири ҳукумат шуда буданд. Онҳо даъваткунандагони асосии эътирозҳои рӯзи 10-уми октябр мебошанд. Се нафар роҳбарони ин ҷунбиш, аз ҷумла асосгузори ҷунбиш Абҳит Дипке ва сухангӯи он Меҳр Парсичка, субҳи рӯзи шанбе, ҳангоми ворид шудан ба пойтахт боздошт ва ҳабси хонагӣ шуданд.

Ба ин ҳаракати эътирози гурӯҳҳои бузурги деҳқонон (ки дар соли 2020 ҳукуматро ба ақибнишинӣ водор карда буданд), Ҳизби мухолифи “Аам Аадми” ва созмонҳои донишҷӯёни чапгаро пайвастанд.

Ширкаткунандагони намоиши эътирозӣ се шарти асосиро матраҳ кардаанд: якум, истеъфои Гянэш Кумар, раиси Комиссияи интихоботии Ҳиндустон (ӯро иҷрогари дастурҳои Модӣ медонанд), дувум, қатъ намудани фаврии бознигарии феҳрист то анҷом додани таҳқиқоти мустақил, севум бозгардондани рӯйхати қаблии овоздиҳандагон ва бозгашт ба низоми овоздиҳии қоғазӣ.

Дар пайи ин эътирозҳо Девони Олии Ҳиндустон ба ҳукумати Модӣ ва Комиссияи интихобот огоҳӣ дода, хостори посухи “шаффоф ва рӯшан” шудааст. Роҳинтон Нариман, қозии пешини Девони Олӣ гуфт, ки “қалби демократияи мо, яъне ҳаққи раъй дар маърази хатари бузург қарор дорад”.

Дар ҳамин ҳол, Амит Шоҳ, Вазири корҳои дохилии Ҳиндустон интиқодҳо дар мавриди саркӯби эътирозгаронро рад намуда, мухолифонро ба интишори “дурӯғ ва иттилооти гумроҳкунанда” муттаҳам намудааст.

Dialog.tj